Doğru soru, süreçlerinizi kim kime uyduracak?
Hazır paket, binlerce şirketin ortalama ihtiyacına göre tasarlanmış bir ürün. Sizin süreçleriniz bu ortalamaya yakınsa mükemmel çalışıyor. Uzaksa, her gün küçük küçük ödün vermeye başlıyorsunuz: elle aktarılan tablolar, sistem dışında tutulan not defterleri, “şimdilik böyle idare ediyoruz” çözümleri.
Bu ödünlerin bir maliyeti var ve fatura üzerinde görünmüyor. Kişi başı günde yarım saat kaybeden on kişilik bir ekip, yılda yüzlerce saat harcıyor.
Toplam maliyeti doğru hesaplamak
Üç yıllık bir pencerede iki seçeneği yan yana koyduğunuzda tablo çoğu zaman ilk bakıştakinden farklı çıkıyor.
| Kalem | Hazır paket | Özel yazılım |
|---|---|---|
| Başlangıç | Düşük, kurulum ücreti | Yüksek, geliştirme bedeli |
| Aylık ödeme | Kullanıcı başına, artan | Yok, yalnızca barındırma |
| Kullanıcı sayısı arttığında | Maliyet doğrusal artar | Değişmez |
| Özelleştirme | Sınırlı, bazen ek ücretli | Dahil |
| Entegrasyon | Destekleniyorsa kolay, yoksa imkânsız | İhtiyaca göre yazılır |
| Bakım | Sağlayıcıda | Sizde ya da geliştiricide |
| Veri sahipliği | Sağlayıcının sunucusunda | Tamamen sizde |
Hazır paketin doğru seçim olduğu durumlar
Özel yazılımı savunmak gibi bir amacımız yok; projelerin bir kısmında hazır paket açık ara daha mantıklı.
- Süreciniz sektörün standardına yakın
- Hemen kullanmaya başlamanız gerekiyor
- Ekip küçük, kullanıcı sayısı artmayacak
- İç teknik kaynağınız yok ve bakım yükü istemiyorsunuz
- İhtiyaç henüz netleşmemiş, önce denemek istiyorsunuz
Özel yazılıma geçmenin zamanı geldiğinin işaretleri
Aşağıdakilerden üç ya da daha fazlası sizin için geçerliyse, hazır paket muhtemelen artık taşımıyor.
- Aynı veriyi iki farklı sisteme elle giriyorsunuz
- Kritik bir sürecin bir kısmı hâlâ tablo dosyalarında yürüyor
- Kullanıcı başına ödeme, ekip büyüdükçe rahatsız edici hâle geldi
- İstediğiniz raporu sistem üretemiyor, dışarı aktarıp elde hazırlıyorsunuz
- Muhasebe, üretim ya da kargo sisteminizle konuşmuyor
- Bayileriniz ya da müşterileriniz için ayrı bir erişim alanı gerekiyor
- Sağlayıcı, ihtiyacınız olan özelliği yol haritasına almıyor
Özel yazılım projesi nasıl yürür?
En büyük risk, ihtiyacın baştan tam anlaşılmaması. Bu yüzden süreci tek seferde teslim edilen büyük bir paket olarak değil, kademeli ilerleyen bir yapı olarak kuruyoruz.
-
1
Süreç analizi
Mevcut akış, kullanılan dosyalar ve gerçek darboğazlar yerinde çıkarılır.
-
2
Kapsam ve öncelik
Hangi modülün önce yazılacağı belirlenir; en çok zaman kaybettiren yerden başlanır.
-
3
İlk sürüm
Çalışan en küçük hâli teslim edilir ve gerçek kullanımda denenir.
-
4
Geri bildirimle iyileştirme
Kullanım sırasında çıkan ihtiyaçlar sonraki sürüme alınır.
-
5
Entegrasyonlar
Muhasebe, kargo, pazaryeri ve diğer sistemlerle bağlantılar kurulur.
-
6
Devir ve dokümantasyon
Kaynak kod, kurulum belgesi ve eğitim teslim edilir.
Veri sahipliği ve dışa aktarma
Hazır paketlerde en az konuşulan ama en kritik konu, verinin nerede durduğu ve ihtiyaç hâlinde nasıl çıkarılacağı. Yıllarca biriken müşteri, sipariş ve süreç verisi, sistemden çıkamıyorsa gerçek bir bağımlılık oluşuyor.
Sözleşme imzalamadan önce şunu test edin: tüm verinizi standart bir biçimde (CSV ya da veritabanı yedeği) dışa aktarabiliyor musunuz? Cevap net değilse, ilerideki geçiş maliyetiniz bugünkü fiyat farkından çok daha yüksek olacak demektir.
- Verinin tamamı dışa aktarılabiliyor mu, yalnızca özet mi?
- Dosya ve görseller de aktarıma dahil mi?
- Sözleşme bitiminde veri ne kadar süre saklanıyor?
- Veri hangi ülkede tutuluyor, KVKK açısından uygun mu?
- API erişimi var mı, başka sistemlerle veri paylaşılabiliyor mu?
Geçiş kararı verildiğinde riski nasıl azaltırsınız?
Hazır paketten özel yazılıma geçiş, tek seferde yapıldığında en riskli hâlini alıyor. Daha güvenli yol, iki sistemi bir süre paralel çalıştırmak ve geçişi modül modül yapmak.
-
1
En dar modülle başlayın
Tek bir süreci taşıyın; hata çıkarsa etkisi sınırlı kalır.
-
2
Veriyi çift yönlü senkronize edin
Geçiş döneminde iki sistem de güncel kalmalı.
-
3
Kullanıcıları kademeli aktarın
Önce bir ekip, sonra tamamı.
-
4
Geri dönüş planı hazırlayın
Sorun çıkarsa eski sisteme dönebilecek şekilde ilerleyin.
-
5
Eski sistemi hemen kapatmayın
En az bir dönem boyunca salt okunur olarak erişilebilir kalsın.
Melez yaklaşım genelde en akıllıcası
Her şeyi sıfırdan yazmak zorunda değilsiniz. Muhasebe hazır bir programda kalabilir, e-posta ve dosya paylaşımı bulut hizmetlerinde devam eder; yalnızca size özgü olan kısım özel yazılır ve diğerleriyle entegre edilir. Bu yaklaşımı özel yazılım hizmetimizde varsayılan olarak öneriyoruz. Bayi paneli gibi somut bir ihtiyacınız varsa bu yazımıza göz atabilirsiniz.